Türk Tarih Filmleri

[akin_mavili]

Türk Tarih Filmleri

--------------------------------------------------------------------------------

Geçen yillarda Kültür Bakani Ertugrul Günay söyle bir demeç vermisti; "Kral Arthur’la ilgili kaç film çevrilmistir? Bizim çocuklarimiz Arthur’u bilir de, Kanuni, Fatih, Hektor, Ksantos’ta savasanlar ve Kades Antlasmasini imzalayanlarla ilgili, görsel hafizalarinda bir sey yoktur. Kral Arthur’un yasadigi kasabayi, neredeyse 40 film gördügüm için ezbere biliyorum ama Topkapi’yi bizim çocuklarimiz bilmiyor." Bakan gerçekten çok önemli bir noktaya parmak basmisti; Türk tarih sinemasi ne hâllerdeydi?

Sinemanin insan psikolojisindeki etkisi artik bilinen bir gerçek. Özellikle ABD sinemasinin (Hollywood); Nazi Almanyasi'ndan tutun Dogu kültürlerine dek birçok bati karsiti unsuru, bu araç ile dünya kamuoyunda kötüledigini biliyoruz. Ancak bu filmlere karsi gösterilen reaksiyonlardaki en büyük hata, kendi kültürümüzü tanitan filmler çekmek yerine, Hollywood filmlerini sansürlemek oluyor. Serdar Ortaç bir klibine 2 milyon $ harcarken, Türk sinemasinin çikardigi en bütçeli filmin 8-10 milyon $'larda kalmasi gerçekten üzücü. Bu yazimda, Türk tarih filmlerini kabataslak olarak inceleyecegim. Türk tarih filmlerini 6 gruba ayirdim; gruplar söyle;


Kurtulus Savasi filmleri ( 62 adet )
Osmanli dönemi filmleri ( 103 adet )
Islam öncesi dönem Türk tarihi ( 29 adet )
Dini – tarihi filmler ( 19 adet )
Osmanliya kadar Islami dönem filmleri ( 14 adet )
Çesitli dönemler ile yakin tarihimizden filmler ( 33 adet )
Kurtulus Savasi Filmleri

Kurtulus Savasi filmlerine baktigimizda, özellikle ilk yillarda dahi çekilen filmlerin oldugunu görüyoruz. 1932 yapimi "Bir Millet Uyaniyor" filmi ve birkaç yil sonra çekilen "Istiklal Madalyasi" gibi filmler, Türk sinemasi için önemli atilimlardi. Genellikle bu tür filmlerde önemli bir mektubun yerine ulastirilmasi, Istanbuldan silah kaçirilmasi veya Anadolu’ nun herhangi bir yerinde geçen kahramanlik ve ask öyküsü gibi konular ele alinmistir.

Osmanli Dönemi Filmleri

Türk tarih sinemasinin en çok ragbet gösterdigi alan, Osmanli dönemi olmustur. 103 adet filmin çekildigi Osmanli dönemi, aslinda bayagi fantastiktir. Tek kisinin ordulari yendigi bu tip filmler, ortalama 4-5 seri seklinde devam etmistir.

Malkoçoglu, Kara Murat gibi uzun soluklu filmler, pek sanatsal degeri olmayan ve genelde yüzde tebessüm olusturan filmlerdir. 8'er film seklinde sürdürülen bu filmler, cografya ve tarihi gerçeklik açisindan pek de nesnel degildir. Ancak herseye ragmen saygi uyandirir. Son dönemde "Abdülhamid Düserken" türünde filmler de çevirlmistir.

Islam Öncesi Türk Tarihi

"Tarkan" gibi filmler bu kategoriye girmektedir. Genelde çizgi romanlardan uyarlanan filmler, Attila ve Cengiz Han gibi isimler üzerinde yogunlasir.

Dini Filmler

70'li yillarda patlama gösteren erotik filmlerin yanisira, yine sadece para amaçli çekilen din-tarih mozaikli filmler de mevcuttur. Örnek olarak 1961 yapimi Nejat Saydam filmi "Hazreti Ömer'in Adaleti" ve 1973 yapimi Atif Yilmaz filmi "Mevlana" gösterilebilir. Peygamberler ve halifeler ile ilgili filmler de bu kategoriye girmektedir.

Osmanli Öncesi Tarihi Filmler

Seçuklu ve diger Islam devletlerini konu alan filmleri bu kategoriye sokabiliriz. 6 filmden olusan Battal Gazi serisi ve Süreyya Duru'nun "Selehaddin Eyyubî" filmleri bu kategorinin demirbaslaridir.

Yakin Tarihimiz ile Ilgili Filmler

Özellikle son yillarda hem dizi hem de film piyasasinda patlama gösteren bu filmler, genelde darbelerin anatomileri üzerine yogunlasmaktadir. 27 Mayis ve 12 Eylül gibi yakin tarihin kirilma noktalarini inceleyen filmerden bazilari "Kore Savasi" ve "Güz Sancisi"dir.

Türk tarih filmleri, genel itibari ile kirilamayan tabularin içerisine ve yeteneksiz çalisanlarin eline hapsedildigi için, su ana kadar yeterince gelisme gösterememistir. Örnegin, son dönem Osmanli filmlerinden en fazla dikkati çeken film olan Abdülhamid Düserken, olaydan ziyade ask & seks gibi unsurlara fazlsiyla kaydigi için yeterince basarili olamamistir. Bir milletin en iyi propaganda araci olan sinemayi tam anlamiyla kullanabilmek, bize hem maddi hem de psikolojik olarak önemli bir kazanç saglayacaktir.
__________________